Veerkrachtige wijken
Circusvis helpt de veerkracht van wijken te vergroten.
Door in de wijk in gebiedsateliers feiten en praktijkervaring te vertalen naar effectieve maatregelen, of door op stads- of regionaal niveau te helpen met een veerkrachtige woonomgeving voor iedereen. Met onze onderzoeken en jarenlange ervaring hebben we dit op talloze plekken gedaan van Friesland tot Rotterdam en van Maastricht tot Amsterdam.
De samenleving van morgen
In de meeste buurten en wijken leven mensen prettig samen op een manier die hen past. Voor deze bewoners is de buurt een solide basis voor een waardevol leven. Maar er zijn ook gebieden waar die positieve basis er niet is, omdat belemmeringen het prettig samenleven in de weg staan. In een tijd dat het woningtekort en de klimaatdoelen de woonagenda bepalen, is het belangrijk om dat niet te vergeten. Want de keuzes van nu, zijn bepalend voor de samenleving van morgen.
De waarde van Veerkracht
Allerlei ontwikkelingen hebben een eigen weerslag op de bestaande samenleving. En vragen van de samenleving om zich aan te passen. Veranderingen kunnen zowel iets mogelijk maken wat eerder niet kon, als ondermijnen wat in het verleden is gegroeid en waar waarde aan wordt gehecht. In het laatste geval is er sprake van een verstoring. Veerkracht gaat over het vermogen om te gaan met veranderingen die de bestaande situatie uit evenwicht kunnen brengen. Is die veerkracht er wel, dan zal er na een verstoring herstel optreden en gebruik worden gemaakt van de kansen die nieuwe ontwikkelingen bieden. Is die veerkracht er niet, dan kan een verstoring blijvende gevolgen hebben. Niet alleen omdat de verstoring iets afbreekt wat waarde heeft (absoluut), maar ook omdat de verschillen met entiteiten die wel veerkrachtig zijn groter worden (relatief). Veerkracht is daarmee op alle niveaus van de samenleving een cruciale kwaliteit voor een gezond en perspectiefvol ‘leven’.
Veerkrachtige buurten
Onderzoek door Circusvis en In.Fact.Research - uitgevoerd in opdracht van Aedes - heeft aangetoond dat dit ook geldt voor wijken en buurten. Een veerkrachtige buurt weet om te gaan met veranderingen die het (samen)leven in de buurt blijvend kunnen verstoren. Is die veerkracht er niet, dan uit zich dat in meer overlast en onveiligheid. Om een beeld te krijgen van de veerkracht van een bepaald gebied wordt allereerst gekeken naar de score op overlast en onveiligheid. Omdat de aanwezigheid van overlast en onveiligheid nergens de bedoeling is, kunnen we zeggen dat in alle gebieden waar sprake is van (veel) overlast en onveiligheid, het gebied in het verleden per saldo te weinig veerkracht heeft gehad om de verstoringen die hebben geleid tot overlast en onveiligheid op te vangen.
De Veerkracht van een buurt geeft aan hoe de buurt weet om te gaan met een verandering in de bewonerssamenstelling.
Bewoners in kwetsbare positie
In het veerkrachtonderzoek voor Aedes is hierbij ingezoomd op de samenhang tussen veranderingen in de bewonerssamenstelling en veranderingen in overlast en onveiligheid. De aanwezigheid van bewoners in een kwetsbare positie in een gebied is relevant omdat deze bewoners op individueel niveau vaker zorg en/of andere ondersteuning nodig hebben. Mensen kunnen om allerlei redenen kwetsbaar zijn. Daarbij kan het gaan over armoede, over gezondheidsproblemen, over belemmeringen op het gebied van taal of cultuur. Vaak is het een combinatie.Dat heeft geleid tot de volgende definitie van een veerkrachtige buurt. ‘Veerkracht zegt iets over hoe een gebied weet om te gaan met een toename van het aandeel bewoners in een kwetsbare positie. In een veerkrachtige buurt gaat een toename van het aandeel bewoners in een kwetsbare positie niet samen met meer overlast en onveiligheid. Heeft een buurt weinig veerkracht, dan is die samenhang er wel. Daar gaat een toename van het aandeel bewoners in een kwetsbare positie, samen met meer problemen.’
Een toenemende concentratie van bewoners in een kwetsbare positie gaat over het algemeen samen met meer overlast en onveiligheid.
Veiligheid, bestaanszekerheid en kansengelijkheid
De aanwezigheid van veerkracht in een (woon)buurt is een belangrijk factor in het voorkomen van problemen op het gebied van overlast en onveiligheid. Ook vanuit het oogpunt van kansengelijkheid en bestaanszekerheid is het toevoegen of versterken van veerkracht in woongebieden met veel problemen daarmee een begrijpelijke inzet van beleid. Want wonen in een buurt met veel overlast en onveiligheid én te weinig veerkracht maakt het dagelijks leven moeilijker, staat ontwikkeling in de weg en vergroot daarmee de verschillen met gebieden die wel veerkrachtig zijn.
