“We bereikten bewoners die normaal niet meedoen.”
In de vier oudste wijken van Lelystad ligt een bijzondere geschiedenis van pionieren en samen bouwen aan een nieuwe stad. Maar juist daar ligt vandaag ook een grote uitdaging: hoe zorgen we dat het wijken blijven waar mensen prettig wonen, opgroeien en kansen krijgen? Niet voor niets behoren deze wijken tot het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid.
Interview met de gemeente Lelystad
Beginnen bij de wijk
Toen Samen Lelystad Oost – het samenwerkingsverband van gemeente, corporaties en maatschappelijke partners – ons vroeg mee te denken over wijkaanpakken, begonnen we niet bij beleid of systemen. We begonnen bij de wijk zelf.
Bewoners zijn nu eenmaal de experts van hun eigen leefomgeving. Zij weten wat werkt, wat ontbreekt en wat de wijk nodig heeft om vooruit te komen. Een plan van achter een bureau schrijven is eenvoudig, maar zelden effectief. Een wijk verandert pas echt wanneer bewoners en mensen die dagelijks in de wijk werken zichzelf herkennen in de plannen én in het proces waarmee die plannen ontstaan.
Een basis voor duurzame participatie
Daarom ontwikkelden we een aanpak die verder gaat dan participatie als losse stap in een project. Met wijkateliers en wijkwerkgroepen maakten we bewoners, professionals en andere wijkkenners onderdeel van hetzelfde verhaal. Niet om alleen ideeën op te halen, maar om samen richting te geven aan de toekomst van de wijk.
Een goede wijkaanpak hoeft niet iets nieuws toe te voegen aan alles wat er al gebeurt. Ze moet vooral energie, middelen en bestaande inzet richten op datgene wat voor bewoners het meeste verschil maakt. Dat vraagt om een lange adem: sommige veranderingen zie je pas jaren later terug in de wijk. Maar het vraagt ook om zichtbare resultaten op korte termijn. Een ontmoetingsplek, een verbeterde speelplek of een idee van bewoners dat direct werkelijkheid wordt.
Het mooiste resultaat is niet een tastbaar product
Het mooiste resultaat zat uiteindelijk niet eens in de plannen die ontstonden. Het zat in bewoners die tijdens een tweede bijeenkomst vertelden dat ze weer vertrouwen kregen dat er echt geluisterd werd. In ambtenaren en professionals die er op hun vrije avond stonden. Niet om te presenteren, maar om te luisteren.
Bovendien waren de bijeenkomsten meer dan een participatiemoment. Het werd gewoon een buurtavond. Een plek waar zorgen gedeeld mochten worden, maar waar ook ruimte was om te lachen, elkaar te ontmoeten en plezier te maken. Uiteindelijk is dat de grootste kans dat bewoners de volgende keer weer komen, en misschien ook wel iemand meenemen. Want uiteindelijk is dat wat meedoen betekent: niet een avond organiseren, maar een continu proces creëren waar bewoners graag aan deelnemen.
Van participatie naar plan
Een wijk veranderen begint bij het activeren van de bewoners, maar zij kunnen dat niet alleen. Ook de instituties en systemen moeten er de goede dingen doen. Door de wijken op straat- en bewonerniveau te kennen, en dat te combineren met analyse, kennis van beleid en instrumenten van organisaties, kunnen we de dromen van de wijk vertalen naar een plan waarmee naar die droom toegewerkt kan worden. Met concrete eerste stappen en een heldere koers waarmee je tien jaar vooruit kan.
Maatschappelijk relevant
Als Circusvis staan we ergens voor. We waaien niet met alle winden mee. Sterker nog, we voelen het als onze verantwoordelijkheid om zaken onder de aandacht te brengen als we dat belangrijk vinden. Niet voor onszelf, maar voor een eerlijkere stad.